Հեղինակի խօսք



Սբ. Գրիգոր Մեծ

«Մի՛ մտահոգվեցեք այն բաներով, որ ունեք։ Մտահոգվեցեք նրանով, ինչ որ եք»։



Սբ. Հերոնիմոսի կյանքից

Սբ. Հերոնիմոսը պատմում է, որ Եփեսոսում քրիստոնյաները հաճախ իրենք էին գալիս և իրենց հավաքներին մասնակցելու տանում Սբ. Հովհաննես Ավետարանչին, որը չափազանց ծեր էր արդեն և չէր կարողանում ինքնուրույն քայլելով գնալ։ Հավաքների ժամանակ Առաքյալը միշտ այս խոսքերն էր ասում. «Որդյակներ, սիրեցեք միմյանց»։ Քանի որ միշտ նույն խոսքերն էր ասում և շատ էր պնդում այս պատվիրանի վրա, նրան հարցնում են, թե ինչո՞ւ է միշտ նույն բանն ասում, և Հովհաննես Առաքյալը պատասխանում է. «Որովհետև սա եմ սովորել Վարդապետից։ Սա Տիրոջ պատվիրանն է, և եթե գործադրեք այն, միայն սա բավական է»։



Սբ. Գրիգոր Նազիանզացի

Նախապես բազում եղանակներով զգուշացվելով, խրատվելով ու հորդորվելով, [...] խոսքով, Օրենքով, մարգարեներով, բարերարություններով, սպառնալիքներով, պատիժներով, ջրով, կրակով, պատերազմով, հաղթանակով, պարտություններով, երկնքից եկած նշաններով, օդից, հողից, ծովից, մարդկանցից, ազգերից եկած նշաններով ուղղվելով, արմատական չհուսացված կարգափոխումներով, որոնց բոլորի նպատակն էր ջախջախել և խորտակել չարիքը, մարդն ի վերջո կարիքն ունեցավ մի առավել արդյունավետ դեղամիջոցի՝ բժշկվելու համար չարիքներից, որոնք դարմանվելու փոխարեն վատթարանում էին [...] և որոնցից վերջինը, որը նաև առաջինն է, կռապաշտությունն է, որն արարածներին է ընծայում պաշտամունքը, որն ըստ իրավունքի պատկանում է միայն Արարչին: Այդ պատուհասներին դեմ կանգնելու համար պահանջվում էր մի առավել հզոր օգնություն: Այդ օգնությունը հասավ: Եվ Աստծո Բանն Ինքը՝ անժամանակը, անտեսանելին, անըմբռնելին, անմարմինը, սկզբից ծնված սկիզբը, լույսից ծագած լույսը, կյանքի ու անմահության աղբյուրը, Բնօրինակի հավատարիմ արտահայտությունը, անփոփոխելի կնիքը, ամեն ինչով Հորը նման ներկայությունը, մարդու վախճանն ու պատճառը, Նա գնաց դեպի Իր պատկերը, մարմնով զգեստավորվեց՝ փրկելու համար մարմինը, մտածող իմացականությամբ թաթավվեց՝ ի նպաստ իմ սեփական իմացականության, մաքրագործելով և ուղղելով այն՝ ինչն Իրեն նման է: [...] Նա մարդկանց մեջ վեհորեն քայլեց Աստծո նման, որպես մեկ միակ և միևնույն էություն, արդյունքը երկու հակադիր սկզբունքների՝ մարմնի և հոգու միության, մեկն՝ աստվածացած, մյուսը՝ աստվածության շնորհը ստացած: Ինչպիսի՜ արտասովոր մերձեցում, ինչպիսի՜ պարադոքսային միություն: Նա, ով Է, մտնում է արարված, շարժուն լինելության մեջ: Անեղը ծնվում է աշխարհի մեջ, անսահմանը [...] կանգնում է աստվածային նրբաթափանցության և մարմնական թանձրության միջև: Հարստությունը ստանձնում է իմ աղքատության դեմքը, [...] որպեսզի ես հարստանամ Իր աստվածությամբ: [...] Որքա՜ն մեծ է ինձ վերաբերվող այս խորհուրդը: Ես ստացել էի աստվածային պատկերը և չէի կարողացել պահպանել այն: Աստված իմ մարմնով զգեստավորվեց՝ փրկելու համար այդ պատկերը և անմահ դարձնելու համար մարմինը: Նա մեզ ընծայում է մի նոր դաշինք, որը շա՜տ ավելի սքանչելի է, քան առաջինը:



Սբ. Գրիգոր Նազիանզացի

Աստված դրեց մարդուն դրախտի մեջ, – ինչպիսին էլ որ եղած լինի այդ դրախտը, – տվեց նրան ազատություն, որպեսզի շնորհընկալի երանությունը նվազ չլիներ, քան շնորհատուինը: Պատվիրեց նրան հսկել անմահ բույսերի վրա, որոնք թերևս խորհրդանշում են աստվածային մտքերը: [...] Տվեց նրան մի օրենք, որով կկարողանար հրահանգվել նրա ազատությունը: Այդ օրենքը մի պատվիրան էր. ծառերը, որոնց պտուղները կարող էր քաղել, և այն միակը, որին չէր կարող հպվել: Այդ ծառը գիտության ծառն էր: Մարդու կորստյան համար չէ, որ Աստված ի սկզբանե տնկել էր այդ ծառը, ո՛չ էլ նախանձի պատճառով է, որ արգելել էր մերձենալ դրան, – թող որ Աստծո թշնամիներն այս հարցին միջամուխ չանեն իրենց լեզուները, թող որ չնմանվեն օձին, – այլ՝ բարությունից դրդված, եթե ուղղամտորեն մեկնաբանենք այդ արգելքը: Իմ կարծիքով, արդարև, դա հայեցողության ծառն էր, որին անվնաս կերպով կարող էին մերձենալ միայն նրանք, որոնց հոգևոր պատրաստությունը հասել էր բավականաչափ կատարելության: Այդ ծառն, ընդհակառակն, միայն աղետաբեր կարող էր լինել չափազանց անտաշ հոգիների համար, որոնց ախորժակը չափազանց բիրտ ու վայրագ է: Միևնույն կերպ, չափից ավելի խիտ կերակուրը վնասակար է փոքր երեխաներին, որոնք տակավին կարիքն ունեն կաթի: Երբ, սատանայի ատելության պատճառով, [...] – ա՜հ, որքա՜ն ողբալի է իմ տկարությունը, որովհետև ի՛մն է հեռավոր նախածնողի տկարությունը, – առաջին մարդը պարտվեց, [...] հեռացվեց կյանքի ծառից, դրախտից և Ինքնին Աստծուց, և հագավ կաշվե զգեստներ, – ինչը որ կարող է այլաբանորեն նշանակել մի մարմին, որն ավելի թանձր է, մահկանացու և անհնազանդ: Եվ, առաջին անգամ լինելով, մարդը ճանաչեց իր անարժանությունը և փորձեց թաքնվել Աստծո առաջ: Բայց շահեց նաև դրա վարձը՝ մահը, [...] որպեսզի չարիքն անմահ չլիներ: Պատիժն, այդպիսով, դարձավ մարդկության հանդեպ սիրո ապացույց: Այդպիսին է, իմ կարծիքով, պատժելու աստվածային կերպը:



Բռունո Ֆեռռեռո

Անապատով անցնող մի խեղճ ճանապարհորդի այնպես պատահեց, որ մոլորվեց և իր սննդի ու ջրի պաշարները սպառվեցին։ Ուժակորույս ու անօգնական՝ փռվեց ավազի վրա։ Աչքերը մի պահ բացելով, իրենից շատ քիչ հեռավորության վրա տեսավ մի օազիսի արմավենիները։ Նույնիսկ թվաց, թե լսում է աղբյուրի ուրախ կարկաչը։ «Սոսկ պատրանք է», ասաց հուսահատ, և տեղից չշարժվելով՝ մեռավ։



Ժորժ Բեռնանոս

Ազատության դեմ ուղղված վատթարագույն սպառնալիքն այն չէ, երբ ազատությունը մեզնից խլում են, - որովհետև ումից այն խլել են, միշտ կարող է վերադարձնել այն, - այլ՝ երբ ետ ենք վարժվում այն սիրելուց և այլևս չենք կարողանում հասկանալ այն։



Բլեզ Պասկալ

«Երջանկությունը մեր ներսում չէ, ո՛չ էլ՝ մեզնից դուրս։ Երջանկությունն Աստծո մեջ է. և՛ մեզնից դուրս, և՛ մեր ներսում»։



Լուիս Էսպինալ

Ո՜վ Տեր, սովորեցրու մեզ, թե ի՛նչ է նշանակում սիրել։ Կա ինչ որ մի բան, որը մենք սեր ենք անվանում, բայց Դու տեսնում ես և գիտես, թե որքա՜ն թշվառ ու ագահ բան է. նրբացված եսապաշտություն է միայն։ Չենք նվիրվում։ Պահանջում ենք միայն, կարծես մաքսատուրքեր ու հարկեր հավաքող լինենք։ Այս պատճառով է, ո՜վ Տեր, որ Քեզ ապարդյուն կերպով ենք փնտրում։ Դու այս խավարի մեջ չես բնակվում, որովհետև Դու Սերն ես։ Այդուհանդերձ, սակայն, Դու այնքա՜ն բարի ես, որ չնայած ամեն ինչի՝ խոսքդ ուղղում ես մեզ, մեզ լսել ես տալիս Քո ձայնը։ Քո սերն առավել հզոր է, քան մեր զրահապատ խավարը, և այսպիսով կարողանում ենք տեսնել, թե ինչպես է պայծառորեն փայլում Քո լույսը։ Ո՜վ Հիսուս Քրիստոս, սովորեցրու մեզ, թե ի՛նչ է նշանակում սիրել. ամեն անգամ ավելի, ամեն օր ավելի անշահախնդիր կերպով։ Ո՛չ որովհետև մենք գորովի կարիք ենք զգում, այլ՝ որովհետև մյուսները սիրո կարիքն ունեն։ Ամեն։



Տաղք Սողոմոնի (Ք.հ. Առաջին դար)

[...] Քրիստոսն ասում է. Ձեռքերս տարածեցի և ինձ ընծայեցի Տիրոջը. ձեռքերիս տարածումը դրա նշանն է: Փայտի ընդարձակությունը, որից կախվեց ճանապարհի վրա, Արդարը: [...] Հարություն եմ առել, նրանց հետ եմ, նրանց բերանով եմ ես խոսում. [...] նրանց վրա դրեցի իմ սիրո լուծը: [...] Դժոխքը ինձ տեսավ և պարտվեց, մահը թողեց, որ գնամ, և շատերն իմ հետ: Նրա համար մաղձ ու քացախ եղա: Նրա հետ իջա դժոխք. որքա՜ն խորն է այն: Մահը [...] չդիմացավ իմ դեմքի տեսությանը: Մեռածներից կազմեցի ողջերի հավաքույթ, նրանց խոսեցի կենդանի շուրթերով, որպեսզի խոսքս ունայն չլինի: Իմ մոտ վազեցին մեռածները: Աղաղակեցին. Ողորմի՜ր մեզ, Աստծո Որդի, [...] մեզ դուրս հանիր խավարից, որով շղթայված ենք, մեր առաջ բացիր դուռը, որպեսզի դուրս գանք Քո հետ: Մենք տեսնում ենք, որ մահը Քո վրա չունի իշխանություն: Մեզ էլ ազատիր, որովհետև Դու ես մեր Փրկիչը: Եվ ես լսեցի նրանց ձայները և նրանց գլուխներին դրոշմեցի իմ անունը: Ուստի ազատ են և ինձ են պատկանում: Ալլելուիա: [...]



Անապատի Հայրերի ուսուցումներից

Մի օր Աբբա Իսահակ Թեբայեցին այցելեց մի վանք, ուր եղբայրներից մեկին մեղանչելիս տեսնելով՝ դատապարտեց նրան։ Երբ վերադարձավ անապատ, Տիրոջ հրեշտակներից մեկն ընդառաջ ելավ նրան, կանգնեց խցի դռան առաջ և ասաց. «Չեմ թողնում, որ մտնես»։ Եվ նա աղերսում էր. «Բայց ինչո՞ւ»։ Հրեշտակը պատասխանեց. «Ինձ Աստված ուղարկեց քո մոտ, ասելով. ''Գնա՛, ասա՛ նրան. Ո՞ւր ես հրամայում, որ նետեմ այն եղբորը, որն ընկել էր և դու նրան դատապարտեցիր''»։ Ծերն իսկույն զղջաց և ասաց. «Մեղանչեցի, ներիր ինձ»։ Եվ հրեշտակն ասաց. «Ոտքի կանգնիր, Աստված ներեց քեզ։ Այսուհետև զգույշ եղիր և ոչ ոքի մի՛ դատիր, քանի դեռ նրան չի դատել Աստված»։



Միջնադարյան մի վիմագիր արձանագրությունից

Դուք Ինձ Տեր եք կոչում, բայց ինչո՞ւ չեք հնազանդվում։ Դուք Ինձ լույս եք կոչում, բայց ինչո՞ւ Ինձ չեք տեսնում։ Դուք Ինձ Ճանապարհ եք կոչում, բայց Իմ ետևից չեք գալիս։ Դուք Ինձ Կյանք եք կոչում, բայց Ինձ չեք փափաքում։ Դուք Ինձ Իմաստություն եք կոչում, բայց Ինձ չեք հետևում։ Դուք Ինձ Գեղեցկություն եք կոչում, բայց Ինձ չեք սիրում։ Դուք Ինձ Հարստություն եք կոչում, բայց Ինձնից չեք խնդրում։ Դուք Ինձ Անմահություն եք կոչում, բայց Ինձ չեք փնտրում։ Դուք Ինձ Մարդասեր եք կոչում, բայց Ինձ չեք վստահում։ Դուք Ինձ Ազնվական եք կոչում, բայց Ինձ չեք ծառայում։ Դուք Ինձ Հզոր եք կոչում, բայց Ինձ չեք պատվում։ Դուք Ինձ Արդար եք կոչում, բայց Ինձնից չեք երկնչում։ Ուստի, եթե ձեզ դատապարտեմ, Ինձ մի՛ մեղադրեք։



Սբ. Յոզեմարիա Էսքրիվա Դե Բալագեր

Հարկավոր է համոզվել, որ Աստված միշտ մեր հետ է: Ապրում ենք այնպես, կարծես Տերն այնտեղ՝ վերևում է, հեռվում, ուր փայլում են աստղերը, և չենք մտածում, որ միշտ նաև մեր կողքին է: Եվ մեր կողքին է որպես մի սիրալիր Հայր – Նա մեզնից յուրաքանչյուրին սիրում է ավելի, քան որքան իրենց զավակներին կարող են սիրել աշխարհի բոլոր մայրերը – . մեր կողքին է մեզ օգնելու, ներշնչելու, օրհնելու ... և ներելու համար: Քանի՜ անգամներ ենք, ինչ որ մի չարաճճիությունից հետո, մեր ծնողների արդարացիորեն բարկացած հայացքը հանդարտեցրել, ասելով. «Այլևս չեմ անի»: – Թերևս պատահել է, որ հենց այդ նույն օրն իսկ կրկին ընկել ենք նույն սխալի մեջ ... : – Եվ մեր հայրը, ձայնը արտաքուստ խստացնելով, լուրջ դեմքով, մեզ հանդիմանել է ... , բայց իր սիրտը, ճանաչելով մեր տկարությունը, միաժամանակ խանդաղատանքով հուզվել է, մտածելով. «Խե՜ղճ տղաս, ինչպե՜ս է ջանում ճիշտ ու լավ վարվել»: Հարկավոր է, որ տոգորվենք, լիուլի լցվենք, հագենանք այն գաղափարով, որ Հայր է, և իսկապես մեր Հայրն է Տերը, որ մեզ մոտիկ է և երկնքում է:



Սբ. Հովհան Ոսկեբերան

«Իսկապես ապրում է միմիայն նա, ով ապրում է ուրիշների համար։ Մինչդեռ նա, ով ապրում է միայն ինքն իր համար, ով արհամարհում է ուրիշներին և հոգատար չէ ուրիշների նկատմամբ, այդպիսին անօգուտ արարած է։ Մարդ չէ, չի պատկանում մարդկային ցեղին»։



Կարդինալ Քառլո Մարիա Մարթինի

Ինչպես հոյակապ խոսքերով ասում է Սբ. Իգնատիոսը, սատանան չի խնայում ոչ մի կենսակերպի ու ոչ մի կենսավիճակի մարդկանց, ոչ ոք բացառություն չի կազմում. փորձությունը բոլորի համար է։ Մանավանդ թե, կասեի, որ որքան ավելի է մի անձ լծվում ապրելու հոգևոր կյանքը, այնքան ավելի փորձությունների է ենթարկվում Աստծո պատկերի համեմատ, որովհետև ավելի շատ կարիքն է ունենում մաքրագործելու այդ պատկերը։



Ն.Ս. Ֆրանցիսկոս Պապ

Սուրբ Հովսեփի նման, Աստծո ձայնը լսելուց հետո՝ պետք է արթնանանք մեր քնից. պետք է ոտքի կանգնենք և գործի լծվենք։ Ընտանիքում, պետք է ոտքի կանգնենք և գործի լծվենք։ Հավատքը մեզ չի հեռացնում աշխարհից, այլ՝ է՛լ ավելի խորը կերպով է ներմուծում մեզ նրա մեջ։ Սա շատ կարևոր է։